Het beroep van de architect

BTW en boekhouding

SBB Accountants & Adviseurs • 1 juni 2016

Ondernemingsloket

 

Als startende architect ben je verplicht om je in te schrijven in de Kruispuntbank voor Ondernemingen (KBO). Dit doe je via een ondernemingsloket. Er bestaan acht erkende ondernemingsloketten. Je bent vrij om te kiezen naar welk loket je gaat. Voor architecten en andere vrije beroepen is de eerste inschrijving in de KBO gratis. Latere wijzigingen en stopzettingen kosten 83,50 euro.

 

Sociaal Verzekeringsfonds

 

Je moet je ook aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds en sociale bijdragen betalen. Sinds 1 april 2010 moet deze aansluiting als zelfstandige in orde zijn uiterlijk de dag van de start van je activiteiten. Daarvoor onderteken je een verklaring van aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds naar keuze. Opgelet, de Ministerraad heeft op 26 mei 2016 een tekst goedgekeurd die het verplicht zal maken om al aan te sluiten vóór de start van de zelfstandige activiteit. Wie zich niet tijdig aansluit, riskeert een administratieve boete van 500 tot 2.000 euro.

De bijdrageplicht begint vanaf de 1ste dag van het kwartaal waarin je je als zelfstandige vestigt. De sociale bijdragen worden vanaf 2015 berekend op je netto belastbaar inkomen van het jaar zelf. De eerste drie jaar betaal je aanvankelijk voorlopige bijdragen, gebaseerd op ofwel een minimuminkomen (hetgeen neerkomt op een sociale bijdrage per kwartaal van ongeveer 687 euro in het eerste jaar, 703 euro in het tweede jaar en 720 euro in het derde jaar), ofwel een door jezelf geschat (hoger) inkomen. Vanaf het vierde jaar van je activiteit betaal je voorlopige bijdragen berekend op je inkomen van drie jaar voordien. De bijdrage is inclusief een beheerskost van 3,05%. De beheerskost verschilt van fonds tot fonds en bedraagt minimaal 3,05% en maximaal 4,3%. Achteraf, wanneer de definitieve inkomsten van een bepaald jaar bekend zijn, worden de voorlopige bijdragen herzien. Merk op: wanneer je start aan het einde van een kwartaal, moet je de bijdrage voor een volledig kwartaal betalen.

 

BTW

 

Architecten zijn BTW-plichtig. Maar de stagiair-architect die alleen prestaties levert in opdracht van zijn stagemeester, moet zich nog niet registreren als BTW-belastingplichtige. Let wel op: van zodra je naast je activiteiten voor je stagemeester ook nog zelfstandig prestaties levert als architect, hoe gering ook (bijvoorbeeld plannen tekenen voor het uitvoeren van kleine verbouwingswerken), zal je voor het geheel van je activiteiten als een BTW-belastingplichtige beschouwd worden. Een stagiair mag zich wel altijd als BTW-plichtige laten registreren. Dit kan interessant zijn omdat je als BTW-belastingplichtige BTW op je investeringen en kosten kunt recupereren. De BTW op investeringen die je gedaan hebt vooraleer je als BTW-belastingplichtige bent geregistreerd, bijvoorbeeld een computer die je als student gekocht hebt, kun je niet recupereren, zelfs niet gedeeltelijk (vroeger was dit anders). Met het oog op de toekenning van een BTW-identificatienummer moet men een formulier 604A indienen bij het bevoegde BTW-controlekantoor. Voor prestaties geleverd voor een BTW-belastingplichtige persoon (bv. je stagemeester) of voor een al dan niet BTW-plichtige vennootschap of vzw, moet je een factuur opmaken. Op je facturen moet je ten minste vermelden: je naam, je BTW-nummer, het volgnummer, de datum, de naam van de klant, zijn BTW-nummer indien hij BTW-plichtig is, het bedrag van het ereloon (inclusief en exclusief BTW), het BTW-tarief en het BTW-bedrag. Voor diensten verricht in opdracht van een particulier hoef je geen factuur te maken. Het BTW-tarief op de erelonen van een architect is 21%. Afhankelijk van de omzet moet de BTW-aangifte maandelijks of per kwartaal worden ingediend. De BTW is opeisbaar wanneer de dienst is voltooid of wanneer voorafgaand aan de voltooiing van de dienst een betaling wordt gedaan of een voorschotfactuur wordt uitgereikt.

 

Personenbelasting

 

In je aangifte in de personenbelasting moet je je inkomsten vermelden in het vak ‘Baten’ (vak XVIII in deel 2 van de aangifte). Dit houdt in dat je erelonen maar moet aangeven wanneer je ze ontvangen hebt, en niet van zodra je een factuur hebt opgemaakt. Je beroepskosten mag je bewijzen door middel van facturen of ontvangstbewijzen, of je kunt kiezen voor het wettelijk forfait (maximum 3.980 euro voor de inkomsten van het jaar 2016). Zelfstandigen in hoofdberoep moeten voorafbetalingen doen, anders wordt hun belasting verhoogd. Maar bij een eerste vestiging als zelfstandige in hoofdberoep krijg je een vrijstelling van deze verhoging gedurende de eerste 3 belastbare tijdperken, te rekenen vanaf de inschrijving op de lijst van stagiairs.

 

Boekhouding

 

Je moet een ontvangstbewijsboekje bijhouden en een fiscaal dagboek. De modellen voor beide boekjes zijn vastgelegd bij Ministerieel besluit. De ontvangstbewijzen moet je uitreiken voor de erelonen die je cash ontvangt.