De energieprestatieregels hebben in de Vlaamse bouw fundamentele wijzigingen teweeggebracht, zowel op technisch als op administratief vlak. Dat blijkt uit een recente ledenenquête van de VCB (Vlaamse Confederatie Bouw). Maar liefst 87% van de bedrijven hebben zich hier extra op voorbereid. Zij besteedden daarbij prioritair aandacht aan isolatie, ventilatie en luchtdichtheid. Maar ook de komende jaren zullen zij nog heel wat extra inspanningen leveren want het maximaal toegelaten energiepeil in woningen zal onvermijdelijk verder dalen. Op Europees niveau wordt zelfs gestreefd naar nulenergiewoningen tegen 2020. De VCB vraagt aan de Vlaamse regering een realistisch stappenplan om ook in Vlaanderen tot laag- en uiteindelijk tot nulenergiewoningen te komen.

Amper 13% van de bouwbedrijven heeft in het kader van de energieprestatieregelgeving geen bijkomende opleidingen moeten volgen. De overgrote meerderheid had wel nood aan extra opleidingen, wat aangeeft welke belangrijke wijzigingen de regelgeving op de energieprestaties en het binnenklimaat (EPB) hebben teweeggebracht.

De twee belangrijkste thema's waarrond extra opleiding vereist was, betroffen enerzijds de EPB-regelgeving als dusdanig en anderzijds de isolatie van hellende en platte daken en van muren. Twee andere belangrijke thema's die in het verlengde liggen van de nood aan meer kennis op het vlak isolatie, waren ventilatie en luchtdichtheid. Ook voor meer informatie over de werking van warmtepompen bestond nog relatief veel belangstelling. Maar voor zonnepanelen en zonneboilers lag de opleidingsvraag al veel lager.

Deze opleidingsbehoeften lagen in het verlengde van de aard van de technische problemen waarmee de bouwbedrijven zich het meest geconfronteerd zagen. De top drie van technieken die de meest diepgaande aanpassingen met zich mee brachten, waren precies ventilatie, isolatie en luchtdichtheid.

Een andere opvallende vaststelling is dat de vereiste aanpassingen niet alleen van technische aard waren (bij 54% van de bedrijven) maar meer nog van administratieve aard (bij 56% van de bedrijven). Ten gevolge van de EPB-regelgeving moeten de aannemers immers zelf heel wat rekenwerk verrichten om aan te tonen dat wat zij bouwen en installeren, aan de regelgeving voldoet.

800 inschrijvingen voor EPB-opleidingen

Maar liefst 67% van de respondenten signaleerde de behoefte aan opleidingen op maat van de bedrijfsleider. De VCB is op deze opleidingsbehoefte ingegaan door in de verschillende lokale bouwconfederaties een opleidingsprogramma rond energiezuinige gebouwen aan te bieden. Alleen al voor dit programma ontving de VCB in 2009 circa 800 inschrijvingen. Iets meer dan de helft van de respondenten (54%) gaf aan dat ook de uitvoerende arbeiders nood hadden aan bijscholing.

De VCB is er zich van bewust dat een verdere verlaging van het maximaal toelaatbare E-peil onafwendbaar is, onder meer onder druk van nieuwe Europese regelgeving. Het is belangrijk dat de Vlaamse regering hiervoor een realistisch stappenplan uitwerkt. De vraag is niet of zij voor de Vlaamse woningen al dan niet een E60-peil moet nastreven. De vraag is veeleer vanaf welk jaar zij dit peil best oplegt en welke de stappen zijn die daarna zullen volgen en wanneer.

De bouwbedrijven zullen hiervoor andermaal extra inspanningen moeten leveren. Ook dat is gebleken uit de VCB-enquête. Een ruime meerderheid van de bedrijven (zo'n 57%) verklaarde bij een verdere verlaging van het E-peil tot bijvoorbeeld E60 opnieuw extra bijscholing nodig te hebben. Dit geeft aan welke extra inspanningen deze verstrenging met zich mee zal brengen. Het is dus belangrijk dat de overheid voldoende geld en tijd uittrekt om de aannemers hierop voor te bereiden.

Nood aan informatie bij kandidaat-bouwers

Bovendien vergt de EPB-regelgeving niet alleen aanpassingen bij de bouwbedrijven. Ook de kandidaat-bouwers hebben nood aan bijkomende informatie. Dat is eveneens duidelijk uit de VCB-enquête naar voor gekomen. Nu nog overstelpen zij de aannemers met vragen zoals: wat moet er precies gebeuren? hoeveel zal dit extra kosten? en welk reëel effect, welk nut zullen deze investeringen hebben? Kandidaat-bouwers en -verbouwers stellen vooral vragen over het nut en de kosten van ventilatie.

Ook over mogelijke premies en andere tegemoetkomingen - wat verband houdt met het uiteindelijke kostenplaatje - krijgen de aannemers heel wat vragen van hun klanten. De VCB heeft trouwens ten behoeve van de aannemers en hun klanten een handige Energiepremiewijzer uitgebracht. Een bijzonder kenmerk van deze publicatie is dat alle steunmaatregelen worden gegroepeerd per energiebesparende investering. De aannemers kunnen daardoor per soort van investering aangeven op welke tegemoetkomingen de klant recht heeft.

Het is dus belangrijk dat de overheid niet alleen de aannemers maar ook de kandidaat-bouwers meekrijgt telkens wanneer zij het maximale energiepeil verder gaat verlagen.

Energiezuinige woningen prefinancieren

Eveneens van groot belang is dat de banken aan kandidaat-bouwers en -verbouwers een hogere lening zouden toekennen als zij een energiezuinige woning laten bouwen. De hogere kostprijs hiervoor schrikt hen nu nog te vaak af. De VCB heeft nochtans berekend dat de extra leninglast bijna volledig wordt gecompenseerd door de lagere energiefactuur. De VCB roept de banken op hun kredietbeleid op dit vlak aan te passen.