Het beroep van de architect

De stage van de architect

arch. Peter Ketsman, Orde van Architecten • 16 juni 2020

De Wet van 1963 tot instelling van een Orde van Architecten bepaalt dat niemand op het tableau kan opgenomen worden zonder voorafgaandelijk stage gelopen te hebben. Het doorlopen van een stage is met andere woorden een wettelijke verplichting. Op 13 mei 1965 werd het stagereglement als bijlage van een koninklijk besluit betreffende de stage gepubliceerd. Uit de jarenlange praktijk blijkt dat de aanpassing van het stagereglement een noodzakelijk gegeven is. Het klassieke profiel van de architect wijzigt immers voortdurend.

Bedoeling van de stage

De bedoeling is dat de stagiair ervaring opdoet in de verschillende facetten van het beroep, zodat hij in staat is om beroepsverantwoordelijkheid op te nemen eens de stage beëindigd is. De duur van de stage bedraagt minimaal 2 jaar. Het aantal uren dat een stagiair moet presteren bij zijn stagemeester bedraagt minimaal 120 uur per maand. Een stage kan alleen in uitzonderlijke gevallen onderbroken worden, bijvoorbeeld in geval een werf niet opstart of wordt beëindigd… 

 

Tijdens de stageperiode mag de stagiair van stagemeester wisselen op voorwaarde dat de eerste stageperiode niet minder dan zes maanden bedraagt. Het is zelf aan te bevelen om als stagiair bij verschillende stagemeesters stage te lopen, omdat men op die manier met verschillende facetten van het beroep in contact kan komen. 

 

Indien de Raad van de Orde oordeelt dat de stage ontoereikend is, dan kan de stage verlengd worden met een periode van maximaal één jaar. De stagiair dient zich, net zoals de architecten die ingeschreven zijn op het tableau, te houden aan de deontologische regels. Indien een stagiair zijn verplichtingen niet nakomt, dan kan hij van de lijst geschrapt worden. De procedures hiervoor zijn analoog met deze van de gewone leden.

 

Waar stage lopen?

  • bij een architect die regelmatig op de tabellen is ingeschreven en dit gedurende minstens 10 jaar;
  • in het buitenland bij een architect die dezelfde waarborgen kan geven als hierboven vermeld.

 

In bijzondere omstandigheden kan de Raad van Orde afwijkingen op het reglement toestaan.

 

Voorwaarden om opgenomen te worden op de lijst

Om ingeschreven te worden op de lijst van stagiairs moet de verzoeker een aantal documenten indienen. De documenten zijn te vinden op de site van de Orde van Architecten.

 

Zonder beperking zijn deze onder meer:

  • Een afschrift van het diploma, gelegaliseerd door het gemeentebestuur van de aanvrager, of in afwachting van de homologatie van het diploma, een attest van de inrichting die het heeft afgeleverd.
  • Een getuigschrift van goed gedrag en zeden
  • Een nationaliteitsbewijs
  • (…)

 

Daarnaast vraagt de Orde een kopij van het stagecontract. Een model hiervan is te bekomen bij de Provinciale Raad. Pas indien het stagecontract door de Raad van de Orde is goedgekeurd, begint de stage rechtsgeldig te lopen. Zo kan het zijn dat de datum van goedkeuring niet overeenstemt met de datum van de overeenkomst! Het contract kan eenzijdig beëindigd worden met inachtneming van één maand opzeg.

 

Maandelijks, binnen de eerste twee weken van de volgende maand, dienen de stagefiches met de prestaties van de stagiair digitaal aan de Orde te worden overgemaakt. 

 

De stagemeester moet deze digitaal goedkeuren. Om de zes maand wordt een tussentijds syntheseverslag opgemaakt door de stagemeester. De stagiair maakt ook een semestrieel verslag op en bezorgt dit aan de Orde.

Momenteel wordt van de startende stagiair verwacht de maandelijkse stagefiches digitaal in te dienen via de portaalsite van de Orde. Ook de semestriële verslagen worden digitaal ingediend. Bij de opmaak op de lijst van stagiairs wordt er een link naar het digitale stagesysteem bezorgd.

 

Er is een Vlaamse beleidscommissie stage die in bijzondere gevallen advies geeft aan de Provinciale Raden.

 

Waar wordt de stage volbracht?

De stage wordt in beginsel volbracht op het bureau van de stagemeester, maar kan ook plaatshebben op een werf van de stagemeester of op een andere plaats. In de laatste twee gevallen dient de Orde hiervoor voorafgaandelijk toelating te geven. In geen geval kan de stagiair zijn stage uitvoeren op zijn persoonlijk adres.

 

Eigen werk

De stagiair mag uitzonderlijk werken voor eigen rekening uitvoeren. Hij mag alleen werken aanvaarden die hij aankan en die hem niet beletten om zijn normale stageverplichtingen na te komen. Eigen werkprestaties gebeuren niet op de stageplaats! Ze gebeuren onder de volledige verantwoordelijkheid van de stagiair en niet van de stagemeester. De stagiair dient de stagemeester voorafgaand in te lichten over het eigen werk. Hij moet zijn beroepsaansprakelijkheid verzekeren.

 

Stagevergoeding

De stagemeester is verplicht om zijn stagiair te vergoeden. Naarmate de stagiair opgeleid geraakt en meer efficiënt in het bureau meedraait, dient de vergoeding te worden aangepast. De Vlaamse Raad bepaalt in een richtlijn een minimale vergoeding excl. BTW van minstens 11,93 euro (index januari 2020), met een verhoging van 2,40 euro elke 6 maanden.

 

Statuut

Het statuut van de stagiair is hetzelfde als de architectenleden van de Orde, dit is:

  • zelfstandige;
  • bezoldigde;
  • of ambtenaar

 

Gespecialiseerde stages

Een ‘gespecialiseerde stage’ of stage buiten het architectenkantoor is bij de meeste provinciale raden mogelijk op voorwaarde dat de relevantie ervan voor de latere beroepsuitoefening kan worden aangetoond. De duurtijd ervan kan voor maximaal 6 maanden in aanmerking genomen worden. De beoordeling van de stageperiode gebeurt na het verstrijken van de periode van 6 maanden. De stage dient te worden uitgevoerd onder het toezicht van een stagemeester die aan de voorwaarden voldoet om als stagemeester op te treden en er dient een overeenkomst te worden afgesloten die de nodige garanties biedt. Tijdens zo ’n stage is het de bedoeling dat de stagiair inzichten opdoet die hij op een gewoon architectenbureau minder kan opdoen. Voorbeelden van een ‘gespecialiseerde stage’ zijn:

  • werken op een bureau voor stedenbouw en ruimtelijke ordening;
  • expertises inzake gebouwen;
  • restauratiewerken;
  • werken bij een firma, gespecialiseerd in industriële constructies;
  • werken bij technische studiebureaus;
  • werken als conducteur bij een bouwfirma;
  • landschapsstudie;
  • industrialisatie en research (WTCB).

 

Bij een stage buiten het architectenbureau zal een stagebegeleider worden aangesteld. Dit is de persoon die de stagiair begeleidt en verbonden is aan het bedrijf waar de stage wordt georganiseerd. De stagemeester is een architect (meestal aangesteld binnen de lokale werkingscel stage) die de stage volgt en kennis heeft van de verrichte prestaties. Deze toestand kan voor maximaal zes maanden gelden. Tijdens deze periode is het uitvoeren van werken in eigen naam voor de stagiair niet mogelijk.

 

Buitenlandse stage

Deze stage moet voorafgaandelijk aangevraagd en goedgekeurd worden door de Orde en moet gesuperviseerd worden door een stagemeester die dezelfde waarborgen biedt.

 

Net als alle stages zal ook een buitenlandse stage minstens om de zes maanden uitgebreid op de zetel van de orde moeten worden toegelicht en geëvalueerd. Daarna kan beslist worden of deze stage voldoet. Men dient daarbij goed te onthouden dat de stage ertoe strekt toegang te verlenen tot de uitoefening van het beroep in België.

 

Stagecommissarissen

De Raden van de Orde houden toezicht op de stage door stagecommissarissen te benoemen die de stagiair gedurende de stage begeleiden. Zij waken erover dat er een ruime keuze van de aspecten van het beroep aan bod komt tijdens de stage.

 

Hervorming van de stage

Momenteel werkt de Orde aan de hervorming van de stage van de architect. Dit dossier kadert binnen het streven naar een meer correcte, kwalitatieve en eenvormige beoordeling van de stage en is mede het gevolg van de toenemende complexiteit van het beroep, de academisering van het onderwijs en de toenemende uitoefening van het beroep in samenwerkingsverband