Geen expliciet verbod ...
Het korte antwoord: er is vandaag geen expliciet verbod op lucht-water split warmtepompen.
Maar ...
Wat wél speelt, is een wijziging in de Europese regelgeving rond koudemiddelen (F-gassen), en die heeft een belangrijke impact op de manier waarop warmtepompen technisch worden opgebouwd.
Concreet: de EU legt een versnelde uitfasering op van koudemiddelen met een hoge klimaatimpact (GWP > 150). De klassieke split warmtepompen werken vandaag bijna uitsluitend met dergelijke synthetische koudemiddelen. Deze toestellen mogen nog geproduceerd worden tot eind 2026 en nadien enkel verkocht worden tot einde voorraad. Op termijn verdwijnen ze dus uit de markt.
Fabrikanten schakelen daarom massaal over naar natuurlijke koudemiddelen, in het bijzonder R290 (propaan). Dat voldoet aan de regelgeving, maar is ontvlambaar (A3-klasse). Daardoor gelden er bijkomende veiligheidsbeperkingen, vooral voor toepassingen binnen het gebouw. Vandaag is de toegelaten koudemiddelinhoud binnen bijvoorbeeld beperkt tot circa 150 gram, wat het gebruik van klassieke split-opstellingen met koudemiddel tussen binnen- en buitenunit sterk bemoeilijkt.
Om die reden kiezen veel fabrikanten momenteel voor monobloc-systemen, waarbij het koudemiddel volledig in de buitenunit blijft en er binnen enkel met water (of glycol) wordt gewerkt.
Dat verklaart waarom je vandaag vaak hoort dat “split niet meer zal mogen”. In de praktijk dooft het huidige type split inderdaad uit, maar juridisch is het genuanceerder.
En het rendement dan?
Wat je opmerking over rendement betreft: die is terecht. Bij monobloc-systemen moeten inderdaad CV-leidingen (en bij sommige configuraties ook leidingen voor sanitair warm water) naar buiten worden gebracht. Dat heeft een aantal aandachtspunten:
- grotere leidingdiameters dan bij koudemiddelleidingen;
- hogere temperaturen (typisch 50 à 70 °C voor sanitair warm water);
- verhoogde warmteverliezen, zeker bij langere trajecten.
Ook de productie van sanitair warm water gebeurt bij monobloc vaak in de buitenunit, waarna het warme water (50 à 70 °C) naar binnen wordt gebracht. Naast de grotere diameters (en dus ook grotere kokers) die hierbij nodig zijn in vergelijking met de lucht-water split toestellen, zal ook de isolatie een enorme impact hebben op het rendement van de installatie. Dit vraagt dus meer aandacht in ontwerp en detaillering dan bij klassieke split systemen.
Split-systemen: over and out?
De markt staat echter niet stil. Verschillende fabrikanten kondigen al nieuwe generaties split warmtepompen aan die werken met R290 tussen binnen- en buitenunit. De exacte randvoorwaarden (veiligheid, opstelling, maximale koudemiddelinhoud, …) zijn nog in ontwikkeling. Het is dus niet uitgesloten dat split systemen in een aangepaste vorm terug breder toegepast zullen worden.
Conclusie
Er is vandaag dus geen absoluut verbod op split warmtepompen, maar de huidige generatie wordt uitgefaseerd door de F-gassenregelgeving. De verschuiving naar monobloc is momenteel de meest evidente oplossing, met duidelijke ontwerpimplicaties waar best vroeg rekening mee wordt gehouden.
