Wat kost één uur architectuur écht? Ken je ondergrens!

Wat bedoelen we precies met je ‘effectieve uurkost’?

Je effectieve uurkost is niet hetzelfde als je uurloon. Het is het bedrag dat je per gewerkt uur minimaal moet verdienen om al je kosten te dekken én jezelf een inkomen uit te keren. Het is je financiële ondergrens.

Waaruit bestaat die uurkost?

1. Vaste kosten
   Softwarelicenties, verzekeringen, boekhouder, werkruimte, hardware, opleidingen, lidgelden.
2. Variabele kosten
   Verplaatsingen, opleidingen, kleine aankopen.
3. Sociale bijdragen en belastingen
   Die worden vaak vergeten in de berekening, maar maken een aanzienlijk verschil.
4. Niet-factureerbare uren
   Overleg, administratie, prospectie, studiedagen. Niet elk gewerkt uur is factureerbaar. Dat betekent dat je factureerbare uren voldoende moeten opbrengen om ook de andere uren mee te financieren.

Hoeveel uren kan je werkelijk factureren?

Een kalenderjaar telt ongeveer 251 werkdagen na aftrek van weekends en feestdagen. Trek daar je eigen vakantiedagen, opleidingsmomenten en onvoorziene afwezigheden van af, en je komt in de praktijk vaak uit op 200 à 220 effectieve werkdagen.

Werk je gemiddeld 8 uur per dag, dan kom je in totaal uit op zo’n 1.600 à 1.760 uren per jaar. Maar hoeveel daarvan zijn factureerbaar? Dat weet je pas wanneer je ook rekening houdt met overleg, administratie, prospectie, opleidingen en alle andere taken die je niet rechtstreeks kan doorrekenen aan een klant.

Als starter heb je daar vaak nog geen exact zicht op. In het begin werk je dus met aannames. Die kan je aftoetsen bij meer ervaren collega’s, je stagemeester of je boekhouder. Zij hebben meestal een realistisch beeld van welk percentage factureerbaar is binnen een klein bureau of zelfstandige praktijk. Pas wanneer je zelf enkele maanden consequent je tijd registreert, krijg je cijfers die specifiek zijn voor jouw manier van werken.

Stel dat je uitkomt op 1.200 factureerbare uren per jaar, dan zijn dat de enige uren die inkomsten genereren. Je jaarinkomen, sociale bijdragen, belastingen en alle professionele kosten moeten dus volledig door die 1.200 uren gefinancierd worden. Die uren dragen niet alleen zichzelf, maar ook de 400 uren die je wel werkt, maar niet kan factureren.

Een voorbeeld

Stel dat je als startende architect het volgende voor ogen hebt:

• Gewenst bruto jaarinkomen: € 45.000
• Professionele kosten (software, verzekeringen, boekhouder, werkplek, opleidingen, …): € 20.000
• Totale benodigde omzet: € 65.000

Heb je 1.200 factureerbare uren per jaar, dan ziet de berekening er zo uit:

€ 65.000 / 1.200 uren = € 54 per uur

Dat betekent dat je minimaal ongeveer € 54 per factureerbaar uur moet genereren om je kosten te dekken en jezelf dat inkomen uit te keren.

Waarom is dit inzicht zo cruciaal?

Wie zijn effectieve uurkost niet kent, weet niet precies wat een opdracht financieel betekent. Je kan hard werken en toch structureel te weinig overhouden. Zonder inzicht in je ondergrens wordt prijszetting al snel een kwestie van inschatting, vergelijking met collega’s of druk van een opdrachtgever, in plaats van een bewuste ondernemerskeuze.

Dat is problematisch in een beroep waar de marges vaak kleiner zijn dan men denkt. Als architect draag je verantwoordelijkheid, neem je risico’s en investeer je in kennis, software, verzekeringen en permanente vorming. Wanneer die reële kost niet correct wordt doorgerekend, betaal je die uiteindelijk zelf. Ofwel in tijd, ofwel in inkomen ofwel in werkdruk.

Opgelet: je uurkost kennen betekent niet dat je defensief moet prijzen, maar dat je je ondergrens kent en bewust kan beslissen wanneer je daarvan afwijkt. Dit geeft je houvast bij elke offerte en onderhandeling.

En precies dat onderscheidt de starter die werkt van de starter die onderneemt.