De federale regering staat opnieuw voor een moeilijke begrotingsoefening. Volgens berichten in de pers wordt daarbij ook gekeken naar de fiscale behandeling van zogenaamde managementvennootschappen. NAV volgt die discussie van nabij, want afhankelijk van de gekozen maatregel dreigen ook heel wat architectenvennootschappen getroffen te worden.
VVPR-bis in het vizier
Een van de regelingen waarnaar wordt gekeken, is VVPR-bis. Die maakt het voor kleine vennootschappen onder bepaalde voorwaarden mogelijk om dividenden uit te keren tegen een lagere roerende voorheffing dan het gewone tarief van 30%. Het verlaagde tarief werd recent al opgetrokken van 15 naar 18%.
Volgens de pers circuleren nu bijkomende pistes, gaande van een verdere verhoging tot – veel ingrijpender – het uitsluiten van bepaalde ‘managementvennootschappen’ van VVPR-bis. En om die af te bakenen zou men onder meer kijken naar de vraag of een vennootschap personeel tewerkstelt. Dat criterium gaat voorbij aan de bestaansreden van de Laruelle-vennootschap in onze sector.
Een architectenvennootschap is iets anders
Een ‘managementvennootschap’ is geen afzonderlijke vennootschapsvorm met een sluitende juridische definitie. In het politieke debat wordt de term vooral gebruikt voor vennootschappen waarin iemand zijn persoonlijke prestaties onderbrengt, mede om fiscale en parafiscale redenen.
Maar een Laruelle-vennootschap is veel meer dan een vehikel waarlangs een architect factureert. De architect-rechtspersoon kan zelf worden ingeschreven bij de Orde, oefent zelf het beroep uit, sluit zelf architectencontracten en draagt de bijbehorende beroepsaansprakelijkheid.
Dat bijzondere statuut bestaat niet toevallig. Architecten dragen een zware beroepsaansprakelijkheid en vervullen een bijzondere maatschappelijke rol: voor bepaalde bouwwerken is hun tussenkomst wettelijk verplicht en hun onafhankelijkheid tegenover de aannemer moet worden gewaarborgd. De Laruelle-vennootschap biedt daarvoor een aangepast ondernemingskader.
De wetgever heeft dat kader bovendien pas in 2024 grondig gemoderniseerd, onder meer om het beter te laten aansluiten bij de hedendaagse en steeds meer multidisciplinaire werking van architectenkantoren.
‘Geen personeel’ is geen goede graadmeter
Een architect-rechtspersoon kan perfect geen werknemers hebben. Denk aan een architect die alleen werkt of aan een klein kantoor waarin de architecten zelf als vennoten of bestuurders actief zijn. Dat maakt van die vennootschap nog geen fiscale constructie: zij oefent daadwerkelijk het architectenberoep uit, sluit opdrachten af, maakt kosten en investeringen en draagt beroepsrisico's en aansprakelijkheid.
Daarom verzet NAV zich tegen een afbakening waarbij ‘geen personeel’ zonder meer gelijkgesteld zou worden met ‘managementvennootschap’.
NAV zal deze bezorgdheid dan ook kenbaar maken bij de beleidsmakers die de komende weken de begrotingsknoop moeten ontwarren. De Laruelle-vennootschap biedt een antwoord op de bijzondere omstandigheden waarin architectenkantoren werken. Een begrotingsmaatregel mag er niet toe leiden dat deze recent nog gemoderniseerde ondernemingsvorm fiscaal wordt ontmoedigd.
