WAT IS EEN KLIMAATDAK?
Klimaatdaken zijn multifunctionele platte daken die bijdragen aan zowel klimaatadaptatie als klimaatmitigatie. Zo verminderen ze het hitte-eilandeffect, verbeteren ze de biodiversiteit, zorgen ze voor meer ruimtelijk rendement, gaan ze circulair om met bouwmaterialen, verminderen ze de CO₂-uitstoot en beperken ze de kans op overstromingen.
We delen daken op in vier soorten: groene, rode, blauwe en gele. We spreken van een écht klimaatdak wanneer de verschillende soorten met elkaar gecombineerd worden.

Groene daken creëren ruimte voor natuur. Het gaat allang niet meer alleen om sedumdaken. Vandaag zijn ze er in alle soorten en maten. Groene daken versterken de biodiversiteit, helpen het hitte-eilandeffect te verminderen en zorgen voor verkoeling in het gebouw. Bovendien dragen ze bij aan schonere lucht.

Rode daken zijn functionele daken. Voorbeelden zijn dakterrassen, sportterreinen, zwembaden, verblijfsruimtes, … Ze zorgen voornamelijk voor een verhoging van het ruimtelijk rendement.

Gele daken worden ingezet voor de productie van energie. Typisch hierbij is de installatie van fotovoltaïsche zonnepanelen.

Blauwe daken dienen om regenwater op te slaan en te bufferen, in combinatie met een groendak. Zo verminderen ze de kans op overstromingen en verlagen ze de temperatuur in de stad. Via blauwe daken kunnen we ook afvalwater zuiveren.
HOE ONDERSTEUNT NAV ARCHITECTEN? Via het Klimaatdakproject!
Om het volledige potentieel van platte daken te benutten en de ambities van het klimaatdak te realiseren, is een optimale samenwerking tussen architecten, aannemers, producenten en opdrachtgevers noodzakelijk. Daarom ondertekende de gezamenlijke bouwsector in 2024 het Klimaatdakprotocol. De ambitie van de ondertekenaars? Dat tegen 2030 elk nieuw plat dak in Vlaanderen een klimaatdak is.
In januari 2025 werd vervolgens het ‘VLAIO COOCK+ Klimaatdakproject’ opgestart, gesubsidieerd door de Vlaamse overheid. Het doel in een notendop:
- Kennis verspreiden;
- Samenwerking stimuleren;
- Technische hindernissen wegwerken.
Het Klimaatdakproject is een samenwerking van Buildwise, Embuild, NAV en Bouwunie. Lees verder voor meer details.
WAT?
Met het project zoomen we in op een technisch correcte opvatting en uitvoering van klimaatdaken, in overeenstemming met de meest recente en bewezen regels van goed vakmanschap en met betrouwbare materialen. Daarnaast hechten we in het project belang aan de circulariteit van klimaatdaken.
We voorzien de volgende acties:
- Kennisopbouw met onder andere de ontwikkeling van multifunctionele & circulaire standaardoplossingen voor dakopbouwen en bouwdetails.
- Onderzoek van 5 ‘innovatiesporen’:
- Circulaire dakafdichtingssystemen met speciale aandacht voor het dilemma: verkleefd of niet verkleefd?
- Interactie tussen dakoppervlakken, PV-panelen en het microklimaat. Met name hoe verschillende soorten dakbedekking de omgevingstemperatuur en daarmee de efficiëntie van zonnepanelen en zomercomfort beïnvloeden.
- Impact van de vertraagde waterafvoer op de levensduur van de dakafdichting. Het bewust vasthouden van water op daken, zoals bij waterretentiedaken, roept vragen op over mogelijke versnelde veroudering van het dakmembraan. Daarnaast zijn er zorgen over de impact van vorst.
- Preventieve lekdetectie- en monitoringsystemen voor vocht in daken, vooral voor klimaatdaken waarbij meer en langduriger water op het dak staat.
- Richtlijnen voor waterretentiedaken.
- Monitoring van 15 praktijkcases:
- 10 reeds opgeleverde projecten, waaruit we lessen trekken.
- 5 lopende projecten die in ontwerp- of aanbestedingsfase zitten en waarbij we ondersteuning bieden.
- Kennisverspreiding:
- Impactstudie klimaatdak: op basis van een literatuurstudie inventariseren én illustreren we de impact.
- Screening en update van de technische voorlichtingen.
- Workshops voor de screening van het bouwtechnisch bestek van de VMSW (we werken ook aan een update ervan).
- Bezoeken, studiedagen, infosessies en publicaties.
WAAROM?
Klimaatdaken zijn op dit moment nog een uitdaging voor de bouwsector. Er zijn heel wat technische vraagstukken (zie de 'innovatiesporen' hierboven).
Elke ontwerper en uitvoerder van klimaatdaken heeft z’n eigen ervaringen, maar die zijn nog niet algemeen voorhanden. We willen deze waardevolle informatie centraliseren en delen.
VOOR WIE?
Het project richt zich naar de hele bouwsector: aannemers, architecten, studiebureaus en producenten.
NAV werkt op maat van architecten, met een update van het bouwtechnisch bestek van de VMSW, workshops voor de screening ervan en de organisatie van 3 gratis opleidingen over klimaatdaken.
WANNEER?
De voorbeeldprojecten en pilootprojecten zijn geselecteerd, de 5 innovatiesporen zijn in onderzoeksfase en ook de kennisopbouw is in volle gang.
Vanaf het najaar van 2026 starten we met de uitrol van de kennisverspreiding bij architecten.
OPROEP
NAV gaat in januari 2027 van start met 4 workshops, waarin architecten, fabrikanten en uitvoerders samenkomen. In die workshops willen we de lead nemen om bestekteksten voor te bereiden op basis van het wetenschappelijk onderzoek. Heb jij ervaring met klimaatdaken? Ben je bereid om je kennis te delen of wil je hierover bijleren? Neem dan contact op met [email protected].