De federale regering bereidt een algemene verplichting voor om de arbeidstijd van werknemers te registreren. Daarmee wil ze uitvoering geven aan Europese rechtspraak over de bescherming van werknemers. Maar de Belgische regeling is nog niet definitief. Voor NAV is het essentieel dat de uitwerking rekening houdt met bestaande registratiesystemen in architectenkantoren en onnodige administratie vermijdt.

Wat vraagt Europa?

De Europese arbeidstijdenrichtlijn wil werknemers beschermen tegen te lange werkdagen en onvoldoende rust. Om die bescherming in de praktijk te kunnen controleren, moet duidelijk zijn hoeveel iemand daadwerkelijk werkt. Daarom oordeelde het Europese Hof van Justitie in 2019 dat lidstaten werkgevers moeten verplichten een objectief, betrouwbaar en toegankelijk systeem op te zetten waarmee de dagelijkse arbeidstijd van iedere werknemer kan worden gemeten.

Dat betekent niet dat Europa één bepaald systeem of een klassieke prikklok voorschrijft. De lidstaten moeten de concrete regels uitwerken, rekening houdend met onder meer de kenmerken en de omvang van ondernemingen.

Waar staat België?

De federale regering kondigde aan een algemene registratieplicht te willen invoeren vanaf 1 januari 2027. Over een voorontwerp bracht de Nationale Arbeidsraad op 30 september 2026 een verdeeld advies uit. De tekst voorzag in een systeem om de dagelijkse en wekelijkse arbeidstijd objectief en betrouwbaar te registreren, zonder één specifieke registratiemethode op te leggen.

Op dit moment is de regeling nog in voorbereiding binnen de regering en ligt er nog geen wetsontwerp voor in het federale parlement. De precieze verplichtingen, eventuele uitzonderingen en ingangsdatum zijn dus nog niet bekend. Maar de datum van 1 januari zal alvast niet gehaald worden.

Voortbouwen op wat kantoren al doen

Veel architectenkantoren registreren vandaag al de gepresteerde uren van hun werknemers, bijvoorbeeld voor de opvolging van projecten, de kostenbewaking en de facturatie.

Voor NAV moet de Belgische uitwerking zoveel mogelijk aansluiten bij die bestaande praktijk. Kantoren moeten bruikbare systemen kunnen behouden en mogen niet worden verplicht dezelfde gegevens een tweede keer in te voeren of zonder duidelijke meerwaarde bijkomende software aan te schaffen. De regels moeten bovendien werkbaar zijn voor kleine kantoren en voor medewerkers die afwisselend op kantoor, thuis en op de werf werken.

Minister van Werk David Clarinval beloofde in het parlement alvast bijzondere aandacht voor een proportionele en werkbare regeling die onnodige administratieve lasten vermijdt. Deze week gaf de minister wat meer uitleg op LinkedIn en hintte hij op een vrijstelling voor ondernemingen met minder dan tien werknemers.

“Werkgevers mogen zelf kiezen hoe ze de arbeidstijd registreren”, aldus Clarinval. “Wie al een systeem heeft, kan dat behouden. Andere werkgevers kunnen kiezen wat voor hen het best werkt. Dat kan eenvoudigweg op papier of in Excel, maar ook met een prikklok, een digitaal systeem of zelfs op basis van vertrouwen.”

“De vraag om ondernemingen met minder dan tien werknemers vrij te stellen van de verplichting, wordt besproken bij de behandeling van het dossier. Als de ministerraad daarmee instemt, zullen ondernemingen met minder dan tien werknemers hun arbeidstijd niet verplicht moeten registreren.”

Peter website

Peter Legroe

Adviseur public affairs

NAV