Soms denk je: “Toen ik alleen werkte, ging alles gemakkelijker. Ik had minder stress, het werk was beter gedaan en mijn rendement lag hoger.” Sommige architecten verkleinen daarom hun team of gaan opnieuw alleen werken. Maar dat hoeft niet jouw pad te zijn.
Ik geloof niet dat een team onvermijdelijk voor meer chaos en stress zorgt. Sterker nog: misschien is je team niet de belangrijkste oorzaak van je frustraties. Misschien ben jij dat zelf. Confronterend, zeker met zoveel verantwoordelijkheid op je schouders. Maar wat je onbewust zelf in stand houdt, kan je ook veranderen.
1. Alles komt uiteindelijk op jouw bureau terecht
Je zit midden in een ontwerp wanneer een medewerker iets vraagt. Je helpt even en daar staat de volgende al. Je mailbox loopt vol met vragen van klanten en bouwpartners. Iemand wacht op feedback, een ander wil dat je een tekening nakijkt. Tegen de middag heb je tien problemen opgelost, maar je eigen werk is geen centimeter opgeschoten.
Iedereen legt zijn problemen op jouw bureau en jij komt uren tekort. Maar hoe komt het eigenlijk dat alles bij jou belandt?
Sommige dingen doe je gewoon zelf sneller. Of misschien wil je fouten vermijden. Begrijpelijk: jij draagt uiteindelijk de verantwoordelijkheid. Maar zo ontstaat er ongemerkt een kantoor waarin niemand verder kan zonder jou. Jij bent de bottleneck van je eigen kantoor geworden*. Je hebt taken wel uit handen gegeven, maar de manier van werken blijft afhankelijk van jou.
Zelfstandigheid van je team moet je mogelijk maken, niet alleen verwachten. Neem een uitvoeringsdossier. Moet je werkelijk elke tekening tussendoor controleren? Of kan je vooraf ontwerpprincipes, technische randvoorwaarden en kwaliteitscriteria afspreken, zodat de medewerker zelfstandig uitwerkt en jij op cruciale momenten de nodige controles uitvoert?
Maak duidelijk wat medewerkers zelf mogen beslissen en wanneer overleg nodig is. Uiteraard binnen hun bevoegdheden en jouw professionele verantwoordelijkheden. Checklists en duidelijke werkwijzen voorkomen dat je steeds dezelfde zaken moet uitleggen of controleren.
2. Je blijft zelf alle projecten trekken
Je hebt een team, maar klanten bellen nog altijd rechtstreeks naar jou. Aannemers verwachten jou op de werf en studiebureaus sturen hun vragen naar jouw mailbox. Je blijft zelf alles opvolgen en beslissen. Daarbovenop moet je de planning bewaken, werk verdelen, medewerkers begeleiden, de cijfers opvolgen en je kantoor draaiende houden. Dat doe je dan maar tussendoor. Of 's avonds, wanneer het eindelijk stil is.
Kijk eens naar wat er gebeurd is: je hebt medewerkers aangenomen, maar je eigen takenpakket is nauwelijks veranderd. Je hebt er gewoon een tweede job bij gekregen. Is het dan zo vreemd dat je meer stress ervaart?
Je bent waarschijnlijk architect geworden omdat je graag ontwerpt en bouwt, niet omdat je droomde van personeelsgesprekken en planningen. Maar naarmate je team groeit, vraagt het aansturen en begeleiden van mensen meer tijd. Je kan niet alle projecten blijven trekken én ondertussen een team managen en coachen.
Dat vraagt soms een moeilijke omschakeling. Misschien vrees je dat de kwaliteit achteruitgaat als jij niet overal bovenop zit. Dat kan je ondervangen door je bureau beter te organiseren (NAV helpt je graag op weg bij het management 😇) en je medewerkers beter op te leiden (keuze genoeg!).
Wil je gewoon graag zelf blijven ontwerpen? Dat kan! Maar dan moet iemand anders de dagelijkse coördinatie en teamleiding opnemen. Die verantwoordelijkheid verdwijnt niet vanzelf. Een team komt met een eigen takenpakket en dat is niet iets om er tussen de soep en patatten bij te nemen.
“Maar klanten komen naar mijn kantoor om met mij te werken.” Dat kan kloppen. Maar dat betekent niet dat jij elk gesprek moet voeren. Het vertrouwen van klanten, je aanpak en je ontwerpvisie kan je ook via je medewerkers laten doorwerken. Je hoeft niet alles zelf te doen om je stempel op je projecten te drukken. Je expertise wordt net waardevoller wanneer je die kan overdragen.
3. Je verwacht een team vol mini-me's
“Waarom hebben ze daar nu niet aan gedacht?” “Dat is toch logisch?!” “Als ik het zelf doe, gaat het dubbel zo snel.” Herkenbaar? Je raakt gefrustreerd als medewerkers anders werken dan jij. “Goed personeel vinden is toch zo moeilijk.”
Maar wees eens eerlijk: zoek je niet stiekem een jongere versie van jezelf? Iemand met dezelfde ontwerpvisie, snelheid en manier van denken? Tijd voor een wake-upcall: die mini-me bestaat niet. En gelukkig maar. Je medewerkers hebben ook andere talenten.
Vergeet ook niet dat jij jaren ervaring, fouten en moeilijke werven achter de rug hebt. Wat voor jou vanzelfsprekend is, is dat voor iemand anders misschien (nog) niet. Stel dat je een medewerker vraagt om een eerste ontwerpvoorstel. Drie dagen later krijg je een uitgewerkt ontwerp dat helemaal niet is wat je verwachtte. Jij baalt van de verloren tijd. Maar had je het verwachte resultaat, de beschikbare tijd en het overlegmoment benoemd? Of was dat in jouw hoofd “toch gewoon logisch”?
Hetzelfde gebeurt bij technische vragen. Je ziet meteen waarom een voorgestelde oplossing niet zal werken en geeft het juiste antwoord. Maar de vragen blijven komen. Wat als je eerst vraagt hoe je medewerker tot die oplossing kwam? Welke afwegingen maakte die? Wat zag die over het hoofd? Door ook jouw redenering uit te leggen, leert je medewerker niet alleen wat in dit geval werkt, maar vooral welke afwegingen belangrijk zijn. Zo leert die zelfstandig nadenken en beslissen.
“Tegen dat ik het heb uitgelegd, heb ik het zelf al drie keer gedaan.” Dat kan vandaag kloppen. En dat gaat zo blijven als je hen niet de kans geeft om het te leren.
Opleiden kost vandaag tijd, maar niet opleiden kan je jarenlang tijd blijven kosten.
* En o ja, natuurlijk ligt niet ieder probleem bij jou. Soms zit iemand niet op de juiste plaats of functioneert een medewerker onvoldoende. Ook daar moet je als zaakvoerder mee aan de slag. Maar voor je besluit dat een team nu eenmaal meer stress oplevert, stel jezelf eens de vraag: hoeveel van die stress ontstaat doordat alles nog altijd van mij afhangt?