Met de modulaire omgevingsvergunningsprocedure, waarvan het voorontwerp voor wijzigingsdecreet werd goedgekeurd op 29 mei 2026, wil de Vlaamse Regering geschillen vroeger capteren, vergunningen juridisch robuuster maken en vermijden dat discussies zich jarenlang blijven voortslepen via opeenvolgende procedures.
Verplichte herzieningsprocedure
Een van de meest ingrijpende wijzigingen is de invoering van een verplichte herzieningsprocedure. Tegen een beslissing in administratief beroep, of tegen een beslissing in enige administratieve aanleg, zal eerst een verzoek tot herziening moeten worden ingediend alvorens een beroep bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen mogelijk wordt. De vergunningverlenende overheid krijgt daarbij de mogelijkheid om haar beslissing opnieuw te beoordelen en, indien nodig, bij te sturen voordat een jurisdictionele procedure wordt opgestart. De bedoeling is om mogelijke fouten, onduidelijkheden of discussies al in een eerdere fase op te vangen en zo langdurige juridische procedures te vermijden.
Stel- en attentieplicht
De herzieningsprocedure gaat gepaard met een zogenaamde stel- en attentieplicht. Wie bezwaren heeft tegen een beslissing zal die tijdig en voldoende concreet moeten formuleren.
In principe kunnen argumenten die niet tijdens de herzieningsprocedure werden aangevoerd, later niet voor het eerst worden opgeworpen bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen. Daarmee wil de decreetgever vermijden dat nieuwe discussiepunten pas in een latere fase van het traject opduiken.
Aanscherping van het beroepsrecht
Ook het beroepsrecht zelf wordt aangescherpt. Een louter commercieel, financieel of strategisch belang zal niet langer volstaan om beroep in te stellen. De Vlaamse Regering wil daarmee strategische procedures en mogelijk procesmisbruik ontmoedigen. De focus moet opnieuw meer komen te liggen op beroepen die daadwerkelijk betrekking hebben op de inhoudelijke beoordeling van een project.
Wat betekent dit voor architecten?
De ambitie achter deze hervormingen is duidelijk: komen tot juridisch robuustere vergunningen en een meer definitieve geschilbeslechting. Voor architecten en opdrachtgevers kan dit op termijn leiden tot meer rechtszekerheid en minder procedures die een project jarenlang blijven achtervolgen. Tegelijk introduceert de herzieningsprocedure ook een bijkomende stap voordat een vergunning definitief uitvoerbaar wordt. Zoals bij veel onderdelen van de hervorming zal het uiteindelijke succes dan ook niet alleen afhangen van de decretale tekst, maar vooral van de manier waarop deze nieuwe instrumenten in de praktijk worden toegepast.
