Het voorontwerp van wijzigingsdecreet over de modulaire omgevingsvergunningsprocedure dat werd goedgekeurd op 29 mei 2026 bevat niet alleen ingrijpende wijzigingen tijdens de behandeling van vergunningsaanvragen. Ook de voorbereidende fase wordt grondig herbekeken. Want een aanzienlijk deel van de problemen binnen vergunningsprocedures ontstaat nog vóór de inhoudelijke beoordeling van een project. Onzekerheid over de vergunbaarheid, uiteenlopende verwachtingen tussen aanvrager en overheid en bijkomende informatievragen zorgen vandaag regelmatig voor vertragingen en frustraties.

Met de modulaire omgevingsvergunningsprocedure wil de Vlaamse Regering daarom niet alleen de behandeling van dossiers aanpassen, maar ook de voorbereiding ervan versterken. Vooral het vooroverleg en het ontvankelijkheids- en volledigheidsonderzoek worden grondig hervormd.

Het recht op vooroverleg wordt decretaal verankerd

Hoewel veel vergunningverlenende overheden vandaag al vooroverleg organiseren, verschilt de beschikbaarheid, kwaliteit en invulling ervan sterk van bestuur tot bestuur. Door het recht op vooroverleg expliciet in de regelgeving op te nemen, wil de Vlaamse Regering het belang van vroegtijdige afstemming tussen initiatiefnemer en overheid onderstrepen.

Het overleg blijft laagdrempelig, vormvrij en niet-bindend. Het creëert dus geen recht op een vergunning, maar kan wel helpen om verwachtingen af te toetsen, risico's te identificeren en aandachtspunten al tijdens de ontwerpfase bespreekbaar te maken.

Stedenbouwkundig attest langer geldig

De geldigheidstermijn van het stedenbouwkundig attest wordt verlengd van twee naar drie jaar.

Hoewel dit op het eerste gezicht een beperkte wijziging lijkt, kan ze voor grotere of gefaseerde projecten extra zekerheid bieden. Ontwikkelaars en ontwerpteams krijgen meer tijd om een project verder uit te werken zonder dat de eerdere beoordeling haar waarde verliest.

Hervorming van het ontvankelijkheids- en volledigheidsonderzoek

Ook het ontvankelijkheids- en volledigheidsonderzoek wordt grondig herwerkt.

Het voorontwerp kiest voor een duidelijker systeem waarbij de overheid nog slechts één keer bijkomende stukken kan opvragen. Vervolgens is het aan de aanvrager om de aanvraag te vervolledigen, in te trekken of te bevestigen dat er geen bijkomende informatie nodig is. De bedoeling is om procedures minder te laten vastlopen op formaliteiten en sneller tot een inhoudelijke beoordeling van het dossier te komen.

Minder lokale verschillen

Vergunningverlenende overheden zullen bovendien geen bijkomende lokale volledigheidseisen meer kunnen opleggen bovenop de decretale vereisten.

Daarmee wil de Vlaamse Regering meer uniformiteit creëren en vermijden dat de inhoud van een vergunningsaanvraag afhankelijk wordt van lokale administratieve gebruiken of uiteenlopende interpretaties van de regelgeving.

Wat betekent dit voor architecten?

Een zorgvuldig voorbereid dossier blijft essentieel. De focus verschuift echter van een louter formele controle naar de vraag of een aanvraag inhoudelijk beoordeeld kan worden.

Vroegtijdig overleg krijgt een stevigere basis, terwijl discussies over volledigheid en lokale interpretaties zouden moeten afnemen. Als de hervorming haar doel bereikt, zullen architecten sneller duidelijkheid krijgen over de kansen en aandachtspunten van een project en een voorspelbaarder vergunningstraject kunnen uitbouwen.